Құрметті ардагер атанды

Жыл басында редакцияға облыс орталығынан жағымды жаңалық жетті.

Денсаулық сақтау саласының тәжірибелі маманы, Қазалы теміржол ауруханасының бас дәрігері, іскер ұйымдастырушы, ауданға белгілі азамат Құбыл Ршымбетов тағы бір тартуға ие болды. Қызылорда облыстық ардагерлер Кеңесінің қаулысы бойынша Құбыл Ршымбетұлы «Қызылорда облысының құрметті ардагері» медалімен марапатталды. Газетіміздің жанашырын ақжолтай хабар, мерейлі марапатымен құттықтап, халыққа еткен қызметіңіз игілік жолына бағыттала берсін деген тілектестігімізді білдіреміз.


 
 

«ҚАЗАЛЫ» ақпарат


https://qazaly.kz/kogam/12752-rmett-ardager-atandy.html 


14-01-2020, 12:12

Емханаға онлайн тіркелу үшін не қажет?

Kyzylorda-news.kz. Қазақстандықтар egov.kz электронды порталы, Telegram bot арқылы емханаға онлайн режимінде тіркеле алады. Өтініш бір жұмыс күні ішінде өңделеді, деп хабарлайды Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің ресми сайты. Онлайн тіркелу үшін азамат http://egov.kz сайтына өтініш жасап, «Медициналық көмек» батырмасындағы «Алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететін медициналық ұйымға тіркелу» қызметін таңдауы қажет. Одан соң «Қызметке онлайн тапсырыс беру» түймесін басу керек.

Өтініш сәтті жолданғаннан кейін порталда «Сұраныс өңделуде» мәртебесі пайда болады.

Емхананың үйден, жұмыстан және т.б. 15-20 минут жаяу жүретін жерде орналасқаны жөн. Бұл дәрігерлерге қажет болған жағдайда үйіңізден жедел көмек көрсетуге, бүкіл отбасыңызбен бір дәрігерге қаралуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, тұрғылықты жер бойынша емханаға Telegram bot арқылы тіркелу мүмкіндігі бар, ол үшін Telegram мессенджерінде @Kenes1414Bot-қа жазылып, қарапайым тіркеуден өтіп, ары қарай қызмет түрі: медициналық ұйымға мессенджер арқылы тіркелуді таңдап, емхананы таңдау қажет. Қызметті көрсету мерзімі – бір жұмыс күні.

Ботпен жұмыс жасауды бастау үшін eGov.kz-ке тіркелген болып, ұялы телефонның нөмірін порталдың профиліне байланыстыру қажет. Телефонды тіркеу және байланыстыру ЭЦҚ пайдалана отырып жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, iKOMEK109 бірыңғай байланыс орталығына хабарласып, азаматтың қаланың белгілі бір емханасына тіркелгені туралы ақпарат алуға болады.


https://syr-media.kz/news/14300-emhanaa-onlayn-trkelu-shn-ne-azhet.html

8-01-2020, 16:03

Ана алғысына бөленген

Редакцияға келген ақ жаулықты ана амандық-саулықтан кейін: «Қызым, газет арқылы алғыс айтайын деп едім», – деп жаныма жақындады. Айтқан әңгімесінен осыдан бірнеше ай бұрын ауыр халде жансақтау бөліміне түсіп, ем-дом қабылдағанын аңғардық. Дертіне дауа іздеп барған шақта жанына жалау болып, үздіксіз шипасын жүргізген «Қазалы теміржол ауруханасы» ЖШС-ның реанимация бөлімінің меңгерушісі Жасұлан Қуанышбаев пен нейроинсульт бөлімінің меңгерушісі Талғат Жиенқұловқа кейуананың ризашылығы шексіз.

«Әуелі Алла, содан соң Талғат пен Жасұланның арқасында аман қалдым» деген Бағдагүл Кішкенееваның сөзінен соң оқиғаның мән-жайын дәрігерлердің аузынан естуді жөн көріп, емдеу орнына жол тарттық.

Күнделікті қарбалас жұмыстан қолы қалт ете бермейтін дәрігерлер келген мақсатымызды білген соң: «Ауырып ем іздеп келген жанға қызмет көрсету, біздің басты міндеміз», – деп жылы қабылдады. Төтеннен келген дертпен күресіп, бірнеше ай төсекке таңылған Бағдаүл апа туралы сұрағанымызда: «Иә, есімде қан қысымы қатты жоғарылап, ауыр қалде түсті. Қолдан келгенді аянып қалмадық. Бір апта ішінде ем-дом жүргізіп, облыс орталығындағы ауруханаға жеткізген едік», – деп өткенді еске түсірді Жасұлан Серікұлы. Әріптесін құптай сөйлеген Талғат Жиенқұлов та: «Реанимацияға қандай күйдегі науқастар түсетіні айтпасада белгілі. Соңғы жылдары инсультке ұшыраған жандар қатары артып кетті. Осы орайда 2016 жылдан бері ауруханада ашылған нейроинсульт орталығынан Арал, Қармақшы, Қазалы аудандарының азаматтары ем алуда», – дейді.

Өз ісінің білікті маманы атанған қос дәрігер де көпшіліктің ықыласына бөленіп жүр. Бала күнінен медицина саласына қызығушылығы бар Жасұлан Қуанышбаев мектеп бітірген соң С.Асфендияров атындағы Алматы медицина институтынан хирург мамандығын меңгерген. Оқу бітірген жылы Алматыда қалып, жедел жәрдем қызметінде еңбек еткен ол, 2003 жылы туған жерге оралды. Медицина саласына етене араласып, халық денсаулығын жақсартуға бойындағы қабілеті мен білімін сарп етті. Тәжірибелі маман қазір реанимация бөлімінің меңгерушісі. Ал көптен бері медицина саласында қызмет етіп келе жатқан Талғат Жиенқұлов алғашында Семей мемлекеттік медицина институтының «Емдеу ісі» факультетінде білім алған. Бертін келе неврология мамандығын меңгерді. Еңбек жолында бірнеше сатылардан өтіп, басшылық қызметтерді де атқарды. Қазалы аудандық ауруханасында еңбек етіп жүрген білікті дәрігер 2013 жылы Құбыл Ршымбетовтың шақыртуымен Қазалы теміржол ауруханасына келді. Осы жылдан бастап, 2016 жылға дейін неврология бөлімін басқарды. Бүгінде нейроинсульт бөлімінің меңгерушісі. Нейроинсульт орталығы 20 төсекке арналған. Оның тең жартысы инсульттық, қалған 10-ы ерте оңалтуға бөлінген.

Адам ауруханаға дертінен айығу үшін келеді. Ем шараларынан бөлек, «Халіңіз қалай, апа?», «Алла жазса, құлан-таза айығып кетесіз, аға» деген бір ауыз тілекші сөздің өзі жаныңызға медет болары анық. Науқасқа қолының шипалығымен қатар жүрегінің жылылығын арнай білген дәрігерлермен аз-кем әңгімелесу кезінде осыны ұқтық.

Мамандығының мақтаулысына айналған ақ халатты абзал жандарға ана аманатын жеткізіп, тек ғана алғыс арқалауына тілектестік білдіріп, қоштастық.


Ұлболсын ТАЛАПБАЕВА

https://qazaly.kz/kogam/12590-ana-alysyna-blengen.html 

30-12-2019, 11:32

2020 жылы дәрігерлердің жалақысы 30 пайызға өседі

Kyzylorda-news.kz. 2020 жылы дәрігерлердің жалақысы 30 пайызға өседі. Бұл туралы 19 қарашада Үкімет отырысында ҚР Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов айтты, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Министрдің айтуынша, 2020 жылы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі іске қосылады. Осыған орай, жүйенің дайындық деңгейін тексеру мақсатында 1 қыркүйектен бастап Қарағанды облысында медициналық сақтандыру пилоттық түрде іске қосылды. Оның негізгі мақсаты – медициналық қызметті алушылардың «сақтандырылу» статусын сәйкестендіру, тегін медициналық көмектің көлеміндегі және медициналық сақтандыру жүйесіндегі қызметтерді жеке-жеке есепке алу, 2020 жылдан бастап медициналық сақтандыру жүйесін толығымен енгізу мақсатында дайындық жұмыстарын жүргізу болып табылады. Жобаны іске асыру үшін бюджеттен қосымша 2,3 млрд теңге, оның ішінде профилактикалық қарап-тексеру мен консультациялық-диагностикалық қызметтердің қолжетімділігін жоғарылатуға 1,7 млрд теңге, медициналық оңалтуды кеңейтуге 600 млн теңгеге жуық қаражат бөлінді.

«Пилоттың оперативтік деректері бойынша екі айдың ішінде өңірде қымбат тұратын компьютерлік томография және магниттік-резонансты томография қызметтерінің саны - 178, медициналық оңалту қызметтері - 73 және консультациялық-диагностикалық көмек қызметтері 42 пайызға ұлғайды», - деді ол.

Оның дерегінше, халық қажеттілігінің негізінде оңалтуды қоса алғанда, медициналық көмектің басым түрлерін қаржыландыру келесі жылы 7 есеге және 2025 жылға қарай 11 есеге дейін өседі. Тарифтердің өсуі медицина қызметкерлерінің жалақысын арттыруға мүмкіндік береді. Келесі жылы дәрігерлердің еңбекақысы 30 және орта медицина персоналының еңбекақысы 20 пайызға ұлғаяды.


19-11-2019, 14:02

Қызылордада жұқпалы аурулар тіркелмеген

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда облысында аса қауіпті инфекциялар және туберкулез ауруы бойынша эпидемиолоиялық ахуал тұрақталды. Сондай-ақ, туберкулез ауруы өткен жылмен салыстырғанда төмендеді. Бұл туралы бүгін Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында Қызылорда облысының тауарлармен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаментінің басшысы Ғалия Бәйменова мәлімдеді.

«2019 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша облыс тұрғындары арасында жұқпалы аурулардың түрлері құрөзек, сіріспе, көкжөтел, полиомиелит, іш сүзегі, туа біткен қызамық ауруы, қызамық, гемофильді инфекция жағдайлары орын алған жоқ. Мұнан өзге, тұмауға қарсы екпе егу үстіміздегі жылдың 1 қазанынан бастап жергілікті емханаларда жүргізілуде»,- деді Ғалия Бәйменова.

Департамент басшысы өнімдердің қауіпсіздігін қадағалауда санитариялық – эпидемиологиялық сараптамаға 2824 өнім сатып алынғанын айтты. Ол сынаманың 77 пайызы (2167) - тағам өнімдері. Сараптаманың қорытындысы бойынша кондитерлік өнімдерде, сүт және ет өнімдерінде сәйкессіздіктер анықталған. Сондай-ақ, микробиологиялық сәйкессіздіктер бойынша 18 нысанға тексеру актісі тағайындалып, жоспардан тыс зерттеу жұмыстары жүргізілген.

Брифингте ауыз су сапасы да қозғалды. Ғалия Әбсадыққызы су сапасын қадағалауда микробиологиялық зерттеуге 908 сынама алынып, оның 33-нен сәйкессіздіктер анықталғанын жеткізді.

https://syr-media.kz/news/13098-yzylordada-zhpaly-aurular-trkelmegen.html
5-11-2019, 10:09

Жүрегі жылы, емі шипалы

Бұрынғы аймақ басшысы Қырымбек Елеуұлының көрегендігі, іскерлігі және тынымсыз еңбегінің арқасында қаражат көздері іздестіріліп, Қазалы ауданында жаңа аурухана салынып, заманауи медициналық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді. Ондағы Ангиограф аппараты Қазалымен бірге Арал, Қармақшы аудандары және Байқоңыр қаласы тұрғындарына да қызмет көрсетеді. Денсаулық сақтау ордасындағы кардиология бөлімінің меңгерушісі, кардиолог дәрігер Ләззат Жұбанова жаңадан құрылған ұжымды ортақ іске жұдырықтай жұмылдырып, науқастардың жағдайын жасауға күш салып келеді.


Жетпістің желкенін көрген тұста жүрек қыспасына ұшырап, аталған ауданаралық Орталық ауруханасына жедел жәрдем көмегімен келіп түстім. Мені қара торы, жүзі жарқын, сөзі майда дәрігер қабылдап, өзінің аты-жөні мен қызметін айтты. «Жақсы сөз – жан семіртеді» – дегендей, дәрігер Ләззаттың жылы сөзі, ауруымды сейілткендей болды. Палатаға жатқызып, толық тексеруден өткізіп, каронография жасауға рұқсат берді. Әрине жүрекке ота жасайтын жерде облыстық медицина орталығының рентген-эндоваскулярлы хирургия бөлімінің меңгерушісі Нұрлан Исмайыловтың жетекшілігімен жоспарлы емдеу шаралары жүргізіліп, қасында жергілікті аурухананың дәрігерлері Кенесары Қоспаев, Аян Қазиұлы, фельдшер Қасқырбай Молдабаев, мейіркеш Әлия Сүлейменова, рентген лаборант Ғалымжан Жайылқановтар болды. Білікті дәрігерлердің арқасында ота жеңіл өтті. Бұрын да облыстық ауруханада Нұрлан Тоқтағұлұлы маған екі рет ота істеген. Бұдан кейінгі ахуалды қолына алған Ләззат ақауы бар жүректі емдей бастады.

Біздей қариялардың еркелеген баласындай, өзінен кейінгі жастарға ақылшы анасындай болып жүреді. Әрине бұндай биязы мінез, тұла бойындағы тектілік бір өзіне жарасып-ақ тұрады. Өз ісіне тиянақты, жауапкершілігі жоғары маман расында үлкен құрметке лайық. 

Аурудың беті қайтып, сауыққаннан кейін Ләззаттан өмірдерегі жайлы сұрағанымда 1979 жылы 14 сәуірде Қазалы ауданында дүниеге келгенін білдім. 1996 жылы Қ.Сәтбаев атындағы №216 мектепті үздік бітіріп, Ақтөбе қаласындағы медицина институтына түсіп, 2004 жылы ойдағыдай бітіргеннен кейін, Жетес би ауылдық емханасына учаскелік дәрігер болып орналасады. Жаңадан келген жас маманға учаскелік дәрігер болып жұмыс істеу біраз қиыншылықтар туғызады. 

Аудандық емханаға кардиолог дәрігері болып ауысып, 4 ай Алматы қаласында УЗИ жүрек мамандығы бойынша оқып келіп, 2018 жылы сәуір айында аудандық аурухананың терапия бөлімінде терапевт дәрігер қызметін атқарады. Сол жылы Облыстық кардиология орталығында тәжірибеден өтеді. Ізденімпаздығымен танылған жанға тиісті орындар ауданаралық ауруханадағы жаңадан ашылған кардиология бөлімі меңгерушілігі қызметін сеніп тапсырған. 

Ауруханадан шығар кезімде менің палатама келген науқас Бердібай Тілеков: «1952 жылғымын, Арал қаласында тұрамын, бұрын ауырмағанмын. Түн ортасында ауа жетпей кеудем қысып жатыр екен. Шұғыл жедел жәрдем шақырттым, кардиолог дәрігер Лайық Бижанова көмегін көрсетіп, осы ауруханаға жедел жәрдеммен әкелді. Бұнда келгеннен кейін Ләззат қызым күтіп алып, тексеруден өткізді. Жүрек тамырым 98% бітіп қалыпты, бір ажалдан қалдым. Екі күн жансақтау бөлімінде емдеді, міне палатаға шықтым, Ләззатқа айтар алғысым шексіз» – деп риясыз пейілін ақтарыла ортаға салды.

Жүрегі жылы, емі шипалы жандардың басын қосқан Қазалы ауданаралық ауруханасының кардиология бөлімі ұжымының қалтқысыз қызметіне көпшілік дән риза.


Сердалы ШАЛБАЕВ,

КСРО Денсаулық сақтау саласының үздігі,

Жаңақұрылыс ауылдық ардагерлер 

кеңесінің төрағасы

https://qazaly.kz/kogam/11834-zhreg-zhyly-em-shipaly.html 

26-10-2019, 16:09

Екпе алмаған балаларды балабақшаға қабылдағандар жауапқа тартылуы мүмкін

Kyzylorda-news.kz. Екпе алмаған балалар мектепке дейінгі ұйымдарға кіргізілмейді, деп хабарлайды «Хабар 24».

Бұл туралы Тауарлар және көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау комитеті төрағасының орынбасары – бас мемлекеттік санитариялық дәрігер Жандарбек Бекшин айтты.

«Мектепке дейінгі ұйымдарға вакцинациядан өтпеген балалар кіргізілмейді. Бұл шектеудің екпеге медициналық тұрғыда қайшылығы бар балаларға қатысы жоқ. Не үшін олай еттік? Себебі, екпе медициналық тұрғыда ағзасына кері әсер ететін балалар да бар. Яғни, оларға екпе жүргізілмейді», - деді Жандарбек Бекшин ОКҚ-да өткен баспасөз мәслихатында.

Айтуынша, туғаннан иммунодефицитпен өмір есігін ашатын балалар бар. Халықтың 95 пайызына екпе жасалса, екпе жасалмауы тиіс адамдар тобын аурудан қорғап қалуға мүмкіндік бар.

Баласы балабақшаға барарда ата-ана учаскелік педиатрға барып, денсаулық паспортын алатынын, онда баланың екпе алғаны туралы мәлімет болуы керек екенін де айтып өтті.

«Баланы балабақшаға апаруға болатыны құжатта жазылады. Егер ондай қорытынды денсаулық паспортында болмаса, мектепке дейінгі ұйым басшысының оны кіргізуге құқығы болмайды. Егер басшы бұл талапты бұзатын болса, тексеріс кезінде бұл фактінің барын білсек, бастабында онымен, баланың ата-анасымен де түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Егер ол ары қарай да бұл шектеуді қабылдамаса, онда басшыға тиісті ұйғарым беріледі. Ұйғарым орындалмаса, іс сотта шешіледі», - деді Жандарбек Бекшин.

https://syr-media.kz/news/12799-ekpe-almaan-balalardy-balabashaa-abyldaandar-zhauapa-tartyluy-mmkn.html 


21-10-2019, 12:55

Қазақстанда электронды денсаулық паспорты іске қосылды

Kyzylorda-news.kz. ҚР Денсаулық сақтау министрлігі медициналық құжаттаманы қағазсыз цифрлық жүйеге көшіру аясында денсаулық сақтау ұйымдарында пациент туралы ақпаратты жинау, сақтау және алмасу үшін электронды паспортты енгізді. Бұл туралы Денсаулық сақтау вице-министрі Олжас Әбішев мәлімдеді.

«Электронды денсаулық паспортының негізгі мақсаты - медицина саласындағы бүкіл мәліметті жинақтау, талқылау және ары қарай қандай шешім қабылдау керектігіне көмектесу»,- дейді вице-министр.

Оның айтуынша, 2018-2019 жылдар аралығында медициналық ұйымдарда 600-ден астам қағаз түріндегі есептік-тіркеу жүргізілген.

«Еліміздегі азаматтар емхана немесе медициналық ұйымдарға барған кезде бұл мәліметтер электронды денсаулық паспортына жазылады. Осылайша сіз Электронды үкімет порталы немесе мобильді қосымша арқылы қай емханаға тіркелгеніңізді, сізді қай дәрігер емдейтінін, тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету бағдарламасы аясында қандай дәріні тегін алатыныңызды, сондай-ақ мемлекет тарапынан көрсетілетін басқа да медициналық қызмет түрі туралы біле аласыз»,- дейді Олжас Әбішев.

Вице-министр цифрландырудың арқасында медицина саласындағы заңбұзушылықтар анықталғанын айтты.

«Өткен жылы біз 100 мың адамға тегін дәрі-дәрмек берілгені тіралы СМС-хабарлама жіберіп, 8 мың адамнан тегін дәрі-дәрмек алмағаны туралы жауап алдық. Осындай алаяқтық әрекеттер цифрландыру арқылы анықталды», - дейді ол.

https://syr-media.kz/news/12776-azastanda-elektrondy-densauly-pasporty-ske-osyldy.html 

18-10-2019, 13:25

Қазақстандықтарға дәрігерге қаралу үшін ақысы төленетін қосымша 5 күн демалыс беріледі

Kyzylorda-news.kz. Қазақстан азаматтарына скринингтен өту үшін ақысы төленетін қосымша 5 күнге дейін демалыс берілмек. Мұндай норма «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекс жобасының жаңа редакциясында қарастырылған, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

«Кодексте жұмыс берушінің жауапкершілігі де қарастырылып отыр. Олар қызметкерлеріне скринингтен өту үшін 5 күнге дейін ақысы төленетін демалыс береді. Барлық азаматтардың белгілі бір скринингтен тегін өтуге мүмкіндіктері бар. Балаларды жыл сайын медициналық тексеруден өткізу де қарастырылған. Жұмыс беруші ақысы төленетін демалыс беруге міндетті. Оны орындамаған жағдайда жұмыс берушіге айыппұл салынады»,- деді Мәжілісте аталған кодекс жобасын таныстырғаннан кейін БАҚ өкілдеріне сұхбат берген Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов.

Осы орайда министр жұмыс беруші қызметкерін скринингтен өту үшін ақысы төленетін демалысқа жіберсе қайда шағымдануға болатындығын айтты.

«Заң бойынша осындай жауапкершілік енгізілгеннен кейін ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің еңбек құқықтарын қорғау, Денсаулық сақтау министрлігінің медициналық қызметтердің сапасын бақылау салаларындағы комитеттеріне шағымдануға болады», - деді министр.

https://syr-media.kz/news/12750-azastandytara-drgerge-aralu-shn-aysy-tlenetn-osymsha-5-kn-demalys-berled.html 

17-10-2019, 13:33

Енді зейнеткерлер емханаға бір ғана өтінішпен тіркеле алады

Kyzylorda-news.kz. Азаматтардың бірқатар санаты емханаға қағаз жүзінде тіркеле алады.

«Медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсететін медициналық ұйымға бекіту» мемлекеттік қызметін алу кезінде туындаған мәселелерді шешу үшін Денсаулық сақтау министрлігінің өкімі бойынша Азаматтардың кейбір санаттарына емханаға тіркелу қағаз жүзінде рұқсат етілген.

«ҚР Денсаулық сақтау вице-министрінің тапсырмасына сәйкес Медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсететін барлық медициналық ұйымдар 2019 жылдың 1 қазанынан бастап НҚА-ға өзгерістер енгізілгенге дейін келесі тұлғалар үшін емханаға бекітуді қағаз түрінде жүзеге асыру қажет: зейнеткерлер, мүгедектер, заң бойынша бала жасынан мүгедек жанға тағайындалған қамқоршылар (бұл санаттағы жеке тұлғалар кәмелетке толған болуы мүмкін), сондай-ақ, қорғаншылар немесе қамқоршылар, патронаттық тәрбиешілер және ҚР заңнамасына сәйкес қамқорлық көрсету, білім беру, тәрбие беру, баланың құқықтары мен мүдделерін қорғаумен (заңды өкілдер) айналысатын өзге де тұлғалар, жазасын колонияларда өтеп жүрген сотталғандар, студенттер, мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер, шет мемлекеттерде туған балалар, тіркеуді сенімхатпен ресімдеген сәбилер, жетімдер, қарттар үйлері», - делінген ведомство хабарламасында.

Яғни, енді емханаға тіркелу үшін зейнеткерлер, мүгедектер, қамқоршылар немесе қорғаушылар, патронаттық тәрбиешілер мен балалардың заңды өкілдері, студенттер, мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер, шетелде туған балалар, сәбилер, жетімдер, қарттар үйлеріндегі балалардың өкілдері, сондай-ақ, сенімхат бойынша тіркеуді ресімдейтін адамдар және сотталғандар қағаз жүзінде өтініш жаза алады.

Барлық ақпарат fms.kz сайтынан алуға болады.


https://syr-media.kz/news/12721-end-zeynetkerler-emhanaa-br-ana-tnshpen-trkele-alady.html 



16-10-2019, 13:38